( * ( وَهُوَ كَلٌّ عَلى مَوْلاه ) * ) . به همين دليل « او را به دنبال هر برنامه اى بفرستد توانايى بر انجام كار خوبى ندارد » ( * ( أَيْنَما يُوَجِّهْه لا يَأْتِ بِخَيْرٍ ) * ) . به اين ترتيب او داراى چهار صفت كاملا منفى است : گنگ مادر زاد بودن ناتوانى مطلق ، سربار صاحبش بودن ، و هنگامى كه به دنبال كارى فرستاده شود ، هيچ گام مثبتى بر نخواهد داشت . اين صفات چهارگانه كه در عين حال علت و معلول يكديگرند ، ترسيمى از يك انسان ، صد در صد منفى است ، كه وجودش ، منشا هيچ خير و بركتى نمىباشد ، و سربار جامعه و يا خانواده خويش است . « آيا چنين كسى با آن كس كه زبان گويا و فصيح دارد ، و مرتبا به عدل و داد دعوت مىكند ، و بر جاده صاف ، و راه راست قرار دارد ، مساوى است ؟ ! » ( * ( هَلْ يَسْتَوِي هُوَ وَمَنْ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَهُوَ عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ ) * ) . گرچه در اينجا بيش از دو صفت بيان نشده : دعوت مستمر به عدل و داد و داشتن روش مستقيم و برنامه صحيح و خالى از هر گونه انحراف ، ولى اين دو صفت خود بيانگر صفات ديگرى است ، آيا كسى كه دائما دعوت به عدل و داد مىكند ، ممكن است شخصى گنگ يا ترسو و بى شخصيت بوده باشد ؟ نه هرگز ، چنين كس زبانى گويا ، و منطقى محكم و اراده اى نيرومند و شجاعت و شهامت كافى دارد . آيا كسى كه همواره بر صراط مستقيم گام مىزند ، انسان بى دست و پا و ناتوان و بىهوش و كم عقل است ؟ هرگز ، مسلما شخصى است كنجكاو ، باهوش ، پر تدبير و با استقامت . مقايسه اين دو فرد با هم ، بيانگر فاصله زيادى است كه در ميان طرز فكر بت پرستى و خدا پرستى وجود دارد و روشن كننده تفاوت اين دو برنامه و پرورش يافتگان اين دو مكتب است .